ว่าด้วยการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์: บทศึกษาวิเคราะห์วาทกรรมการพัฒนา / หลังการพัฒนา

'ว่าด้วยการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์' มีเนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์ ซึ่งนำไปสู่การ 'รื้อสร้าง' วาทกรรมการพัฒนากระแสหลักที่ครองอำนาจนำอยู่ในแวดวงการศึกษาการพัฒนา

อีกทั้งการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์ในฐานะที่เป็นวิธีวิทยาในการศึกษาการพัฒนา สามารถนำไปสู่การสร้างวาทกรรมการพัฒนาที่มาจากเบื้องล่างและกลุ่มคนที่ถูกกดขี่ เช่น ชาวบ้านธรรมดา

ว่าด้วยการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์ มีลักษณะคาบเกี่ยวระหว่างการเป็นหนังสือเพื่อแนะนำแนวคิด ทฤษฎีการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์  พร้อมไปกับการเสนอวิธีวิทยาและการนำแนวคิดไปใช้ในการวิจัยค้นคว้าด้านการพัฒนา ที่เป็นเช่นนั้นส่วนหนึ่งเป็นเพราะว่าการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์เป็นทั้งทฤษฎีและวิธีวิทยาโดยตัวเอง

อีกส่วนหนึ่ง เป็นความตั้งใจของผู้เขียนที่ต้องการจะเปิดพรมแดนการศึกษาการพัฒนาในเชิงวิพากษ์ เพื่อแนะนำให้รู้จักและชี้ชวนให้แวดวงวิชาการหันมาให้ความสนใจ และเพื่อแสดงให้เห็นแนวทางการนำมาใช้ มากกว่าที่จะเขียนเป็นคู่มือ

เพราะเมื่อใดก็ตามที่งานวิชาการถูกทำให้กลายเป็นคู่มือ ย่อมหมายถึงว่าเรายกย่องความรู้นั้นว่าเป็นสิ่งถูกต้อง เป็นจริงเหนือความรู้ด้านอื่น ซึ่งหมายถึงการเก็บกั้นปกปิดความรู้แบบอื่นไว้ในเวลาเดียวกัน

หนังสือเล่มนี้ ผู้เขียนแสดงให้เห็นรายละเอียดมากเพียงพอสำหรับการศึกษาค้นคว้าให้ลึกลงไปเพื่อทำวิจัยในระดับที่สูง

โดยเฉพาะสำหรับนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาที่จะมองเห็นแนวทางการศึกษา วิจัย ด้านการพัฒนา คิดโจทย์การวิจัยใหม่ๆ ที่ไปไกลกว่าการพัฒนาแบบทางเลือกซึ่งลงหลักปักฐานอย่างมีข้อจำกัดในสังคมไทยปัจจุบัน
┈ ┉ ┈

ว่าด้วยการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์: บทศึกษาวิเคราะห์วาทกรรมการพัฒนา / หลังการพัฒนา
(On Critical Discourse Analysis)

สามชาย ศรีสันต์ : เขียน
ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร : คำนิยม
ปิยะวิทย์ เทพอำนวยสกุล : บรรณาธิการ
วราพล สุริยา : ออกแบบปก

ความหนา : 288 หน้า
ISBN 978-616-7196-84-8
============

// สารบัญ //

บทที่ 1 บทนำ
วาทกรรมคืออะไร
การวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์
วาทกรรมแนววิพากษ์ในการศึกษาการพัฒนา

บทที่ 2 อำนาจของวาทกรรม
วาทกรรมในฐานะอุดมการณ์
วาทกรรมทำหน้าที่เป็นตัวแทน (representation)
สถาบันเชิงวาทกรรม
อำนาจและการเข้าถึงวาทกรรม
สรุป

บทที่ 3 วาทกรรมแนววิพากษ์กับการศึกษาการพัฒนาในสังคมไทย
วาทกรรมแนววิพากษ์กับการศึกษาการพัฒนา
การศึกษาวาทกรรมการพัฒนาในสังคมไทย
คำถามที่ใช้ในการวิจัยและระดับการวิเคราะห์ (levels of analysis) วาทกรรมการพัฒนา
ทฤษฎี ระเบียบวิธีวิจัย (methodology) และหน่วยในการศึกษา
พลังของวาทกรรม
สรุป: แนวทางการนำไปใช้ในงานพัฒนา

บทที่ 4 การวิเคราะห์วาทกรรมการพัฒนาแนวฟูโกต์: การต่อต้านขัดขืนอำนาจการพัฒนา
วาทกรรมกับการพัฒนา
อำนาจและร่างกายที่เชื่องเชื่อ
กลไกกับความสัมพันธ์ (dispositif) กับเทคนิควิธีการลงทัณฑ์
การต่อต้านขัดขืน ทางเลือกสู่การพัฒนา
สรุปและข้อคิดเห็น

บทที่ 5 การวิเคราะห์วรรณกรรมแนววิพากษ์ของ นอร์แมน แฟร์คลัฟ
ปฏิบัติการทางสังคม (social practice)
ภาคปฏิบัติทางวาทกรรม Zdiscursive practice)
การวิเคราะห์ตัวบท (text)
ขั้นตอนการวิเคราะห์วรรณกรรมแนววิพากษ์
สรุป

บทที่ 6 ธีโอ ฟาน ลูเวน กับสัญวิทยาทางสังคม
สัญญะในบริบททางสังคม
สัญวิทยาทางสังคมกับการวิเคราะห์ความหมาย
ความหมายล้วนอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์
ระบบกฎเกณฑ์ที่สร้างความหมายเพื่อการควบคุมครอบงำ
มิติของการวิเคราะห์สัญวิทยาทางสังคม
หน้าที่ของทรัพยากรทางสัญญะ
สรุป

บทที่ 7 การศึกษาการพัฒนาในฐานะการเคลื่อนไหวสนามวาทกรรม
การศึกษาภาคสนามและสนามวาทกรรม
ความหมายและขอบเขตของการศึกษาการเคลื่อนไหวสนามวาทกรรม
การผลิตสร้างวาทกรรม (discursive construction)
หน้าที่ของตัวบทในสนามวาทกรรม
วาทกรรมตอบโต้ในบริบทของสนาม
วาทกรรมรื้อสร้าง (deconstructive discourses)
ค้นหาปฏิบัติการทางสังคม (social practice) และทางเลือกของการใช้ชีวิต
การกำหนดนิยามจากการเคลื่อนไหวสนามวาทกรรม
อุดมการณ์ที่อยู่เบื้องหลัง
สรุป

บทที่ 8 การวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพาษ์ในการศึกษาการพัฒนา
วาทกรรมแนววิพากษ์กับการนำมาใช้ศึกษาการพัฒนา
ระดับของการวิเคราะห์วาทกรรม
เป้าหมายของการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์
การนำไปใช้ในการศึกษาพัฒนา
ข้อคิดเห็นท้ายเล่ม