ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์ (Pinyapan Potjanalawan)

ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์  เป็นอาจารย์ประจำภาควิชาสังคมศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง ผู้สนใจประวัติศาสตร์สังคม การเมืองการปกครอง การศึกษา การกระจายอำนาจ ตลอดจนสิทธิเสรีภาพและความเท่าเทียมกันในสังคม

ด้านการศึกษา ภิญญพันธุ์จบสถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต (สถ.บ.) มหาวิทยาลัยศิลปากร และศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (ศศ.ม.ประวัติศาสตร์) มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และระดับปริญญาโทและเอกด้านประวัติศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ผลงานวิจัยของภิญญพันธุ์ถูกตีพิมพ์และเผยแพร่ในแวดวงวิชาการมากมาย รวมถึงงานเขียนคอลัมน์ที่เกี่ยวเนื่องกับประวัติศาสตร์ไทย และหนังสือ ประวัติศาสตร์แห่งการเดินทางและภูมิศาสตร์การเมืองในรอบศตวรรษ ผลงานประวัติศาสตร์ชิ้นสำคัญที่ตีพิมพ์โดยสำนักพิมพ์สมมติ เป็นหนังสือความรู้ในเชิงประวัติศาสตร์ พูดถึงความสัมพันธ์เชิงอำนาจของการท่องเที่ยวที่ดำรงอยู่ในสังคมไทยผ่านสถานภาพของชนชั้นในสังคม

ที่จริงแล้วอำนาจเป็นตัวกำหนดความสามารถในการเดินทางและเข้าถึงสถานที่ต่างๆ หนังสือเล่มนี้ฉายภาพให้เห็นว่า การท่องเที่ยวไปในแดนต่างๆ สะท้อนให้เห็นพลานุภาพของอำนาจทางการเมืองอย่างไร

เล่มต่อมา เลาะตะเข็บอำนาจประวัติศาสตร์การศึกษาไทย :
ว่าด้วยความเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างการศึกษาในสังคมไทย  
จากการรวมศูนย์อำนาจของรัฐ  การรัฐประหาร  และระบบราชการ  ตั้งแต่  พ.ศ.2490-2562 (On Thai-Education)

The Master — งานศึกษาประวัติศาสตร์การศึกษาไทยในระดับเข้มข้นและเป็นระบบ ตีแผ่เบื้องหลังและหลักการโครงสร้างการศึกษาไทย หนังสือเล่มนี้แสดงให้เห็นว่าพลังความเปลี่ยนแปลงที่ส่งผลให้เกิดความรุนแรงเชิงวัฒนธรรม มาจากการรวมศูนย์อำนาจของรัฐที่มีฐานสำคัญมาจากการรัฐประหารที่มีบทบาทในสังคมการเมืองไทยตั้งแต่ปี 2490 เป็นต้นมา ผลพวงดังกล่าวทำให้ระบบการศึกษาและกลไกสนับสนุนอยู่ภายใต้ความเปลี่ยนผ่านสู่ยุคต่างๆ




ในปี 2569 ภิญญพันธุ์ได้ออกหนังสือที่มีประเด็นเกี่ยวกับการศึกษาไทยอีกเล่มหนึ่งคือ 
การศึกษาไทย ลมใต้ปีกปฏิวัติ 2475 : อำนาจ ความรู้ ผู้คน พลเมือง

หนังสือที่ชวนอ่าน 'ประวัติศาสตร์การเมือง' ผ่านเลนส์ของการศึกษา ตั้งแต่ความหวังของคณะราษฎร ไปจนถึงความไม่เสร็จสิ้นของอุดมการณ์ที่ยังคงหลอกหลอนปัจจุบัน หนังสือเล่มนี้อาจเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยบอกเราว่า ภารกิจการสร้างพลเมืองที่มีเสรีภาพผ่านการศึกษายังเป็นเรื่องที่คนรุ่นเราจำต้องสะสางต่อ

❝ การศึกษาเป็นจุดมุ่งหมายของชาติได้ในระบอบเก่า แต่ชาติในขณะนั้นไม่มีประชาชนอยู่ การศึกษาจึงเป็นส่วนหนึ่งของการรับใช้อภิสิทธิ์ชนที่มีชีวิตที่สุขสบายและกดขี่เพื่อนร่วมชาติไปในตัว ❞
— บางส่วนจาก บทที่ 1
ว่าด้วย ‘การศึกษา’ กับ ‘การปฏิวัติ’ เพราะ ‘การปฏิรูป’ ยังไม่เพียงพอ

ไม่ว่าคุณจะเป็นผู้ที่สนใจโครงสร้างอำนาจ หรือนักอ่านที่อยากเข้าใจความเป็นไปของสังคมไทยผ่านห้องเรียน เล่มนี้คือบทบันทึกที่ควรค่าแก่การอ่านและครอบครอง